Kur merret në konsideratë shkollimi jashtë vendit, veçanërisht shkolla e mesme në Mbretërinë e Bashkuar, nxënësit dhe prindërit shpesh pyesin nëse Diploma Ndërkombëtare e Maturës (IB Diploma) apo A-Level ofron bazën më të mirë për sukses në universitetet ndërkombëtare.
Të dy programet arsimore kanë një histori të gjatë dhe mbështetje të fortë në qarqet arsimore. Kuptimi i dallimeve kyçe midis IB dhe A-Level është vendimtar për marrjen e një vendimi të informuar për shkollimin tuaj të ardhshëm jashtë vendit.
Çfarë është IB Diploma (International Baccalaureate)? Një zgjedhje ideale për zhvillim global dhe studime jashtë vendit.
IB Diploma është një program gjithëpërfshirës i shkollës së mesme jashtë vendit, i destinuar për nxënës të moshës 16 deri në 18 vjeç. Mund të nisë menjëherë pas provimeve GCSE, pa pasur nevojë për njohuri të veçanta paraprake – zakonisht pas vitit të dytë sipas sistemit arsimor shqiptar. Ky program përfshin një kurrikul të gjerë të ndarë në gjashtë grupe lëndësh, ku studentët zakonisht ndjekin tre në nivel të avancuar (Higher Level) dhe tre në nivel standard (Standard Level).
Grupet e lëndëve përfshijnë:
- Gjuhë dhe letërsi – zakonisht gjuha kryesore e shkollës, shpesh anglishtja
- Gjuhë të huaja – përveç anglishtes, shkollat ofrojnë mundësi si spanjisht, gjermanisht, frëngjisht, kinezisht, dhe disa ofrojnë edhe shqip
- Individë dhe shoqëri (shkenca shoqërore) – psikologji, biznes, filozofi, sociologji, marrëdhënie ndërkombëtare
- Shkencat natyrore – kimi, fizikë, biologji, programim
- Matematikë – nga matematika financiare deri te algebra e avancuar
- Arte – me mundësi zëvendësimi me një lëndë tjetër shkencore nëse studenti dëshiron të thellohet në fushat e shkencës
Çdo lëndë vlerësohet në një shkallë nga 1 deri në 7. Për të marrë diplomën IB kërkohen të paktën 24 pikë (rreth 260 pikë UCAS), si dhe përmbushja me sukses e pjesës thelbësore të programit DP Core, që ofron deri në 3 pikë shtesë, duke e çuar totalin maksimal në 45 pikë.
DP Core synon të zgjerojë përvojën arsimore të nxënësve dhe të zhvillojë aftësinë për të aplikuar dijen dhe shkathtësitë e fituara. Përfshin:
- Teoria e Njohjes (TOK): inkurajon mendimin kritik mbi natyrën e dijes
- Kreativitet, Aktivitet, Shërbim (CAS): kërkon përfshirje në aktivitete jashtëshkollore si muzikë, sport apo vullnetarizëm
- Eseja e zgjeruar (Extended Essay): punim kërkimor i pavarur prej 4,000 fjalësh në nivel universitar
Këto elementë i ndihmojnë nxënësit të fitojnë aftësi në të shkruar akademik, analizë, dhe kërkim shkencor – përgatitje ideale për universitetet jashtë vendit.
A-Level: Zgjedhja tradicionale për shkollën e mesme në Mbretërinë e Bashkuar
A-Level (Advanced Levels) janë kualifikime standarde për përfundimin e shkollës së mesme në Britani. Nxënësit zakonisht zgjedhin 3 ose 4 lëndë dhe i ndjekin për dy vite akademike (mosha 16–18). Shumë shkolla ofrojnë një larmi të madhe lëndësh dhe kjo shpesh ndikon në përzgjedhjen e vetë shkollës nga ana e nxënësve.
Notat variojnë nga A deri në E*. Si IB Diploma, edhe A-Level përfundon me provime pas dy viteve studimi.
Përparësi shtesë:
Shumë studentë që ndjekin tre A-Level, zgjedhin gjithashtu të kryejnë Extended Project Qualification (EPQ) – një projekt kërkimor i pavarur mbi një temë të zgjedhur, që nxit mendimin kritik, të pavarur dhe reflektues. EPQ vlerësohet shumë nga universitetet ndërkombëtare dhe shpesh përmendet në ofertat e pranimit.
Reformat e A-Level – Çfarë ka ndryshuar në sistemin arsimor britanik?
Që nga shtatori 2016, A-Level ka pësuar disa ndryshime të rëndësishme:
- Eliminimi i AS-Level si pjesë e notës përfundimtare – tani të gjitha provimet kryhen në fund të vitit të 13-të
- Përmbajtje të rishikuara dhe më të avancuara për të gjitha lëndët
- Theks më i madh te provimet finale – më pak vlerësim i vazhdueshëm dhe më shumë fokus në provimet përfundimtare
- Shtim i përmbajtjes matematikore në shumë lëndë, për të përforcuar logjikën dhe analizën
IB përballë A-Level: Cili program është më i mirë për ju?
IB Diploma ofron një qasje më gjithëpërfshirëse ndaj arsimit, me theks në zhvillimin e kompetencave të gjera, analizën ndërdisiplinore dhe mendimin global.
A-Level është më i përshtatshëm për studentët që kanë një fokus të qartë në disa lëndë specifike dhe preferojnë një mjedis më fleksibël e më të thelluar në temat që i interesojnë.
A-Level përqendrohet më shumë në provimet përfundimtare dhe mund të jetë më stresues për nxënësit. Nga ana tjetër, IB kombinon provimet me vlerësim të brendshëm, ese dhe projekte gjatë gjithë periudhës dyvjeçare, duke e bërë më të balancuar për shumë studentë ndërkombëtarë.
Si e vlerësojnë universitetet britanike Diplomen IB?
Një studim i ACS International Schools në bashkëpunim me IB dhe IBSCA, ku u anketuan rreth 80 përfaqësues pranimi nga universitete në Mbretërinë e Bashkuar, tregoi se shumica prej tyre e konsiderojnë Diplomën IB si përgatitjen më të mirë si për universitet, ashtu edhe për tregun e punës.
IB Diploma cilësohet si kualifikimi më i lartë pas moshës 16 vjeç dhe u jep studentëve aftësi të thella analitike, kërkimore dhe menaxhimi kohe – shumë të kërkuara në arsimin e lartë. Ajo është e vlerësuar jo vetëm në Britani, por edhe në universitetet në gjithë Evropën dhe botën.
Përfundim: Cili është programi i duhur për ju?
Zgjedhja midis IB Diploma dhe A-Level varet nga:
Interesat tuaja akademike
Lloji i përvojës që dëshironi gjatë shkollës së mesme
Synimet tuaja për universitet dhe karrierë në të ardhmen.
Njihu nga afer me kolegjet me elitare ne bote gjate panairit qe Integral organizon ne 6 Dhjetor 2025
Të dyja programet çojnë në universitetet më të mira në botë. Por IB Diploma ofron përparësinë e një arsimi të gjerë dhe të balancuar, duke ju përgatitur për një të ardhme në një treg global gjithnjë e më konkurues.
Po mendoni të studioni në Mbretërinë e Bashkuar apo në universitete të tjera ndërkombëtare?
Zbuloni se cili program i përshtatet më mirë ambicieve tuaja akademike!